Казанда «Яңа тикшеренүләр яктылыгында Урал-Идел буе археологиясе» Бөтенроссия конференциясе ачылды

Бүген, 2026 елның 4 мартында, Татарстан Республикасы Фәннәр академиясендә (Казан шәһәре, Бауман урамы, 20 йорт) «Яңа тикшеренүләр яктылыгында Урал-Идел буе археологиясе» Бөтенроссия фәнни конференциясе эшли башлады. Әлеге чара Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең А.Х. Халиков исемендәге Археология институты тарафыннан ел саен үткәрелә торган төп вакыйга булып тора.

Конференцияне ачу тантанасы 10:00 сәгатьтә Фәннәр академиясенең кече залында узды. Катнашучыларга сәламләү сүзе белән Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Президенты, академик Рифкать Нургали улы Миңнеханов мөрәҗәгать итте. Ул кунакларны һәм оештыручыларны сәламләде, төбәктә археология фәнен үстерүдә конференциянең мөһимлеген ассызыклады һәм форумны уздыруга өлеш керткән барлык кешеләргә рәхмәт белдерде.

Форум Россиянең 16 шәһәреннән һәм чит илләрдән – Мәскәү, Санкт-Петербург, Екатеринбург, Владивосток, Самара, Саратов, Әстерхан, Оренбург, Чабаксар, Йошкар-Дон, Севастополь, шулай ук Кыргызстан һәм Үзбәкстанның фәнни үзәкләреннән 115 тикшеренүчене — фәнни докладлар авторларын һәм автордашларын — бергә җыйды.

Конференция программасына соңгы еллардагы кыр тикшеренүләре, палеогеография, антропология, археозоология, археометрия нәтиҗәләренә, шулай ук археологик мирасны саклау мәсьәләләренә багышланган 68 фәнни доклад кертелде. Дисциплинаара алымнарга, археология практикасына цифрлы технологияләр кертүгә, музей экспонатларын реставрацияләүгә һәм тарихи-мәдәни мирасны популярлаштыруга аерым игътибар бирелде.

Конференциянең беренче көнендә пленар утырыш узды. Төп докладлар арасында:

– РФА академигы Николай Крадин (Владивосток) төбәкнең археология контекстында дәүләтчелекнең барлыкка килүе турында доклад тәкъдим итте;

– Профессор Тамара Янина (МДУ) Голоцен чорындагы Каспий диңгезенең палеогеографиясен реконструкцияләү турында чыгыш ясады;

– 2023-2025 еллардагы кыр сезоннарына йомгак ясалды: Башкортстанның Илеш районындагы тикшеренүләр (Чижевский А.А., Саттаров Р.Р., Оруджов Э.И.), Үкәк шәһәрлегендәге XIV гасыр базарын өйрәнү (Кубанкин Д.А., Вәлиев Р.Р.), Самосделка шәһәрлегендә комплекслы эшләр (Васильев Д.В.);

– Кыргызстандагы Кен-Булун шәһәрлегендә халыкара проект нәтиҗәләрен Кольченко В.А., Ситдыйков А.Г., Энговатова А.В. тәкъдим иттеләр.

Конференция эше 5 мартта секция утырышлары форматында дәвам итәчәк. Катнашучылар махсуслаштырылган тар мәсьәләләр буенча фикер алышачаклар һәм кыр тикшеренүләре нәтиҗәләренә йомгак ясаячаклар.